NHỮNG ĐIỂM MỚI TRONG HƯỚNG DẪN SỐ 42-HD/BTCTW, NGÀY 28/10/2025 CỦA BAN TỔ CHỨC TRUNG ƯƠNG VỀ TIẾP TỤC ĐỔI MỚI, NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHI BỘ
Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định chi bộ là nền móng, "tế bào" của Đảng, do đó nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là yếu tố quyết định sức mạnh tổ chức, bảo đảm Đảng vững mạnh từ cơ sở. Đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng, có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, đảng viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Thời gian qua, Đảng ta đã tập trung đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ đảng để đảm bảo kỷ cương, kỷ luật, nền nếp trong Đảng và xây dựng, phát huy, lan toả văn hoá của Đảng ta là “đạo đức, văn minh”. Gần đây nhất Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới, Chỉ thị tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, coi đây là “mệnh lệnh chính trị” đối với mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên.
Thực hiện Chỉ thị 50-CT/TW năm 2025 của Ban Bí thư khóa XIII về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới, ngày 28/10/ 2025, Ban Tổ chức Trung ương ban hành Hướng dẫn số 42- HD/BTCTW thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW, đây là văn bản quan trọng, cụ thể hóa chủ trương của Đảng về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ đảng viên trong tình hình mới.
Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW xác định rõ mục đích, yêu cầu, nội dung, hình thức và tiêu chí đánh giá sinh hoạt chi bộ; đồng thời thay thế Hướng dẫn số 12-HD/BTCTW ngày 06/7/2018, với nhiều điểm mới phù hợp thực tiễn. Hướng dẫn nhấn mạnh việc đổi mới toàn diện, bảo đảm sinh hoạt chi bộ thật sự là nơi phát huy dân chủ trong Đảng, là môi trường rèn luyện, giáo dục, quản lý đảng viên, góp phần xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.
Về mục đích và yêu cầu tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới, tại Mục I Hướng dẫn 42-HD/BTCTW năm 2025 nhấn mạnh
(1) Tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, bí thư chi bộ và đảng viên về ý nghĩa, tầm quan trọng đặc biệt của nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới. Phát huy ưu điểm, kiên quyết chấn chỉnh, khắc phục kịp thời, triệt để những hạn chế, khuyết điểm trong sinh hoạt chi bộ. Đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết, Kết luận Trung ương 4 các khóa XI, XII, XIII trở thành nội dung thường xuyên trong sinh hoạt chi bộ; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.
(2) Các cấp ủy, tổ chức đảng tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn của Trung ương về sinh hoạt chi bộ; từng cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên phải xác định sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đảng là cuộc họp quan trọng nhất; tăng cường lãnh đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc chấp hành nguyên tắc tổ chức và chế độ sinh hoạt đảng, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, giữ gìn kỷ cương, kỷ luật trong Đảng, bảo đảm tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ.
(3) Chi ủy (bí thư hoặc phó bí thư nơi không có chi ủy) phải chuẩn bị tốt và đổi mới căn bản, toàn diện nội dung, hình thức sinh hoạt theo đúng chỉ thị, quy định, hướng dẫn của cấp trên, phù hợp với tình hình, đặc điểm của chi bộ, bảo đảm thiết thực, hiệu quả; lãnh đạo thực hiện tốt nghị quyết của chi bộ. Mỗi đảng viên, nhất là đảng viên giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý và bí thư chi bộ phải nêu cao vai trò tiên phong gương mẫu trong sinh hoạt chi bộ, giữ gìn đoàn kết thống nhất, thương yêu đồng chí, đồng nghiệp, tích cực tham gia đóng góp ý kiến trong các buổi sinh hoạt và thực hiện tốt nhiệm vụ được chi bộ phân công.
Về nội dung trọng tâm, Hướng dẫn 42-HD/BTCTW quy định thời lượng sinh hoạt chi bộ thường kỳ tối thiểu 90 phút; nếu kết hợp sinh hoạt chuyên đề, thời gian tối thiểu 120 phút; cho phép kết hợp trực tiếp, trực tuyến; ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử” để lưu trữ, tra cứu và tổng hợp ý kiến.
Nội dung được cụ thể hóa gồm: đánh giá nhiệm vụ, gắn nghị quyết chi bộ với cấp trên, tăng tính chiến đấu qua phê bình, kiểm tra, giám sát. Tiêu chí đánh giá rõ ràng, định lượng, liên kết kết quả sinh hoạt với xếp loại chi bộ, đảng viên. Hướng dẫn mới còn phân loại chi bộ theo loại hình (thôn, cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, LLVT…) để sinh hoạt sát chức năng, nhiệm vụ. Đối với sinh hoạt thường kỳ, căn cứ Điều lệ Đảng, định hướng của cấp trên, tình hình, đặc điểm của Chi bộ và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, hằng tháng Chi bộ sinh hoạt gồm các nội dung về công tác chính trị, tư tưởng và thực hiện nhiệm vụ chính trị. Đối với sinh hoạt chuyên đề, căn cứ chỉ thị, nghị quyết và định hướng của cấp trên, chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình tổ chức Đảng, tình hình, đặc điểm của địa phương, cơ quan, đơn vị, Chi bộ, mỗi quý tổ chức sinh hoạt chuyên đề ít nhất 1 lần theo các nhóm vấn đề như: Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh; triển khai thực hiện các chỉ thị, nghị quyết, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước liên quan trực tiếp đến sự lãnh đạo, chỉ đạo của Chi bộ; các quan điểm, nội dung lãnh đạo, chỉ đạo mới, quan trọng của Đảng, của đồng chí Tổng Bí thư…
Công tác chuẩn bị sinh hoạt chi bộ được quan tâm, cụ thể hóa theo khoản 2.1 tiểu mục 2 Mục 2 Hướng dẫn 42, đối với sinh hoạt thường kỳ và sinh hoạt chuyên đề. Trước khi tổ chức sinh hoạt chi bộ, Chi ủy phải chuẩn bị kỹ nội dung, dự thảo nghị quyết và đăng tải tài liệu sinh hoạt trên Sổ tay đảng viên điện tử ít nhất một ngày trước khi họp. Sau sinh hoạt, trong vòng hai ngày, chi ủy phải hoàn thiện báo cáo, kết luận hoặc nghị quyết, gửi cấp ủy cấp trên theo quy định.
Hướng dẫn số 42 lần đầu tiên thiết lập hệ thống chấm điểm chi tiết nhằm đánh giá và xếp loại chất lượng sinh hoạt chi bộ theo thang điểm 100, chia thành bốn mức xếp loại: Tốt, Khá, Trung bình, Kém. Các tiêu chí bao gồm công tác chuẩn bị, tổ chức, nguyên tắc sinh hoạt, tỷ lệ tham dự, kết quả lãnh đạo thực hiện nghị quyết và việc kết thúc buổi sinh hoạt. Chi bộ có tổng điểm đánh giá đạt từ 90 điểm trở lên được xếp loại tốt; đạt từ 70 đến dưới 90 điểm xếp loại khá; từ 50 điểm đến dưới 70 điểm xếp loại trung bình và dưới 50 điểm xếp loại kém. Chi bộ thảo luận về kết quả tự chấm điểm, mức xếp loại chất lượng kỳ sinh hoạt và biểu quyết thông qua; người chủ trì chỉ ra những mặt còn hạn chế (nhất là ở các tiêu chí đạt điểm thấp) và đề ra giải pháp khắc phục cụ thể trong kỳ sinh hoạt tiếp theo; nội dung này phải được ghi trong biên bản hoặc nghị quyết của Chi bộ. Kết quả đánh giá chất lượng sinh hoạt Chi bộ làm cơ sở để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Chi bộ, của cấp ủy cấp trên và người đứng đầu cấp ủy. Ban Xây dựng Đảng trực tiếp, tổng hợp kết quả mức xếp loại chất lượng kỳ sinh hoạt Chi bộ hằng tháng làm căn cứ để trình Ban Thường vụ Đảng ủy xã xếp loại chất lượng Chi bộ và cán bộ, đảng viên hằng quý, hằng năm theo quy định.
Đặc biệt, Hướng dẫn số 42- HD/BTCTW đưa sinh hoạt chi bộ bước vào giai đoạn hiện đại hóa toàn diện, đề cao việc ứng dụng công nghệ số, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác đảng, sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử trong chuẩn bị, quản lý và đánh giá sinh hoạt chi bộ. Đồng thời, nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm nêu gương của bí thư chi bộ, tinh thần tự phê bình và phê bình, khắc phục tình trạng hình thức, chiếu lệ, nể nang, né tránh.
Việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh từ cơ sở; củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với Đảng trong giai đoạn mới. Tại Đảng bộ xã Nông Cống công tác triển khai thực hiện Hướng dẫn số 42- HD/BTCTW được Ban Thường Đảng ủy xã chỉ đạo sát sao, nghiêm túc giao Ban Xây dựng Đảng xã định hướng sinh hoạt chi bộ hằng tháng. Tuy nhiên hiệu quả thực hiện tại mỗi chi bộ còn nhiều khác biệt. Để triển khaithực hiện có hiệu quả Hướng dẫn 42, tạo sự thống nhất trong nhận thức vàhành động giữa các chi bộ trong Đảng bộ nhà trường, cần thực hiện tốt một sốnhiệm vụ sau:
Một là: tiếp tục làm tốt công tác quán triệt, triển khai và tổ chức thực hiện Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư, Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW của Ban Tổ chức Trung ương để tiếp tục nâng cao nhận thức của cấp ủy, cán bộ, đảng viên về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Việc quán triệt cần phải tiến hành thường xuyên, nhấn mạnh những nội dung cơ bản, cốt lõi, làm rõ tính cấp thiết của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, khẳng định tính đúng đắn, kịp thời, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của Chỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư. Gắn trách nhiệm của cấp ủy, bí thư chi bộ với việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.
Hai là: Thực hiện nghiêm túc chế độ sinh hoạt đảng theo Điều lệ Đảng, Chỉ thị số 50-CT/TW và Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW, bảo đảm thời lượng sinh hoạt chi bộ, chi uỷ; duy trì nền nếp sinh hoạt chi bộ vào ngày 3 hằng tháng, tổ chức sinh hoạt chuyên đề mỗi quý 1 lần; không kết hợp họp chi bộ các cuộc họp khác. Trong quá trình sinh hoạt, chi ủy, chi bộ lãnh đạo thực hiện theo các nguyên tắc của Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, đề cao kỷ luật, kỷ cương, tính tự giác trong sinh hoạt chi bộ, đồng thời phát huy dân chủ, tạo không khí sinh hoạt cởi mở, thẳng thắn, đoàn kết.
Ba là: Từng bước đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt theo hướng thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, hướng dẫn của cấp trên, phù hợp với nhiệm vụ chính trị của khoa, phòng, nhà trường. Cần đổi mới từ công tác chuẩn bị; đổi mới trong công tác chỉ đạo, điều hành; đổi mới trong việc đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết; đổi mới trong ra nghị quyết và kiểm điểm việc thực hiện nghị quyết; đồng thời chi bộ cần lựa chọn các vấn đề để xây dựng và ban hành các nghị quyết chuyên đề nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra hiện nay theo hướng vừa đảm bảo phù hợp định hướng của Ban Thường vụ Đảng ủy xã vừa phù hợp với đặc điểm của chi bộ cơ sở.
Việc phân công Đảng viên chuẩn bị các nội dung tham gia sinh hoạt phải được chú trọng trên cơ sở phát huy năng lực sở trường của từng người. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong sinh hoạt chi bộ, khai thác và phát huy hiệu quả ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử.
Bốn là: Bám sát sự chỉ đạo của Ban Thường vụ Đảng ủy, chú trọng công tác đánh giá và xếp loại chất lượng sinh hoạt chi bộ; coi đây là một nội dung quan trọng cần thực hiện một cách nghiêm túc, chất lượng, hiệu quả thực chất, tránh qua loa, hình thức. Sau mỗi kì sinh hoạt cần nghiêm túc rút kinh nghiệm những mặt còn hạn chế, tìm ra các giải pháp khắc phục hạn chế; đặc biệt chú trọng chăm lo đội ngũ, phát huy tính chủ động, sáng tạo của đảng viên trong đề xuất các chủ trương, giải pháp nhằm xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh để sinh hoạt chi bộ thực sự hiệu quả, phát huy vai trò hạt nhânlãnh đạo.
Năm là: Mỗi đảng viên cần làm tốt công tác tuyên truyền nội dung Chỉ thị số 50-CT/TW và Hướng dẫn số 42-HD/BTC tới cán bộ, đảng viên tại chi bộ và tại địa phương nơi cư trú, ….. Bên cạnh đó, các chi bộ thường xuyên cập nhật, đưa các quan điểm, nội dung lãnh đạo, chỉ đạo mới, quan trọng của Đảng, của Tỉnh ủy và Ban Thường vụ Đảng ủy vào sinh hoạt định kỳ, chuyên đề; chú trọng nghiên cứu, học tập nghị quyết, Điều lệ Đảng, lịch sử vẻ vang của Đảng trong các buổi sinh hoạt chi bộ.
Sinh hoạt chi bộ là một trong những hình thức hoạt động thuộc nguyên tắc tổ chức được quy định cụ thể trong Điều lệ Đảng và là biện pháp quan trọng xây dựng, củng cố chi bộ, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, thể hiện vai trò hạt nhân chính trị và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 của Ban Bí thư Trung ương về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới, Hướng dẫn số 42-HD/BTCTW ngày 28/10/2025 của Ban Tổ chức Trung ương thực hiện Chỉ thị số 50-CT/TW, ngày 23/7/2025 của Ban Bí thư về tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới tiếp tục khẳng định vai trò và tính cấp bách trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Điều đó đòi hỏi cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu phải quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo đội ngũ cán bộ, đảng viên, phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, thực hiện được điều đó sẽ góp phần xây dựng các chi bộ, Đảng bộ cơ sở, xây dựng Đảng bộ xã Nông Cống trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong thời gian tới.